{"id":20610,"date":"2026-08-04T13:21:30","date_gmt":"2026-08-04T11:21:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/?post_type=publikation&#038;p=20610"},"modified":"2026-08-05T14:32:05","modified_gmt":"2026-08-05T12:32:05","slug":"nachruf-klaus-von-freyhold-1939-2026","status":"publish","type":"publikation","link":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/publikationen\/mitteilungen\/mitt-258\/publikation\/nachruf-klaus-von-freyhold-1939-2026\/","title":{"rendered":"Nachruf: Klaus von Freyhold (1939 \u2013 2026)"},"content":{"rendered":"<p>Klaus von Freyhold starb in Bremen am 14. Januar 2026. Er w\u00e4re am 4. August dieses Jahres 87 Jahre alt geworden, w\u00e4re er nicht seinem Krebsleiden erlegen. Wir haben mit ihm ein langj\u00e4hriges und sehr aktives Mitglied verloren.<\/p>\n<p>Klaus wurde in Frankfurt am Main 1962, kurz nach Gr\u00fcndung des Vereins, Mitglied der Humanistischen Union. In Frankfurt, Aachen, Makerere (Uganda) und Dar-es-Salaam (Tanzania) studierte er Soziologie, Politikwissenschaft, Psychologie, Wirtschaft und Landwirtschaft, unter anderem bei Horkheimer und Adorno.<\/p>\n<p>Zusammen mit seiner ersten Frau Michaela von Alth ging er nach Tansania, wo er von 1970 bis 1980 im Landwirtschaftsministerium in Dar-es-Salaam besch\u00e4ftigt war. Zuvor, 1965, wurde der gemeinsame Sohn Hanno geboren. 1974 kam Klaus zweiter Sohn, Joachim Makoye, zur Welt. Sodann war Klaus in mindestens 31 L\u00e4ndern in Afrika, Asien und in der Karibik in der Entwicklungshilfe als Consultant, Projektmanager, Organisator von Planungsworkshops, Moderator und als Vortragender t\u00e4tig.<\/p>\n<p>Auch privat erkundete er die Welt und war vor allem in den Bergen \u2013 skifahrend oder wandernd \u2013 und auf den Meeren \u2013 segelnd \u2013 unterwegs. Er bestieg den Kilimandscharo, \u00fcberquerte die Alpen und reiste durch Chile auf den Spuren von Pablo Neruda. In Bewegung blieb er bis zuletzt und radelte zu seiner Chemotherapie.<\/p>\n<p>Nach Bremen kam Klaus Anfang der 1980er Jahre, nachdem seine damalige Frau Michaela an der hiesigen Universit\u00e4t Professorin f\u00fcr Soziologie mit dem Schwerpunkt Entwicklungssoziologie wurde. Hier in Bremen lernte er auf einer Gartenparty der Humanistischen Union Ilse Wolfram, seine zweite Ehefrau kennen, mit der er bis zu seinem Tod verheiratet war.<\/p>\n<p>Manches Mal trafen wir Bremer HU-Mitglieder uns an Klaus\u2018 und Ilses Wohnzimmertisch. Oft versorgte er uns mit Artikeln zu Themen, die ihn interessierten. Bis zuletzt war er an internationaler Politik und insbesondere Entwicklungspolitisch interessiert und in der Arbeitsgemeinschaft entwicklungspolitischer Gutachter aktiv.<\/p>\n<p>Klaus habe ich als sehr regen, f\u00fcr jedes Gespr\u00e4ch offenen Menschen in Erinnerung. Wir beide stritten regelm\u00e4\u00dfig \u00fcber die Zul\u00e4ssigkeit des Kopftuchtragens im \u00f6ffentlichen Dienst, die Klaus als Laizist ablehnte. Zugewandt blieben wir uns trotz unter-schiedlicher Positionen immer.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Kirsten Wiese<\/em><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","categories":[37,3,2948,2995],"tags":[701,4634,2546,2528,770],"autoren":[168],"publikationen":[4626],"class_list":["post-20610","publikation","type-publikation","status-publish","hentry","category-europa-internationales","category-staat-religion-weltanschauung","category-verein","category-vereinsnachrichten","tag-bremen","tag-klaus-von-freyhold","tag-publikationen-hu-mitteilungen","tag-verband-nachrufe","tag-verbandsnachrichten","autoren-kirsten-wiese","publikationen-mitt-258"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Nachruf: Klaus von Freyhold (1939 \u2013 2026) - Humanistische Union<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.humanistische-union.de\/publikationen\/mitteilungen\/mitt-258\/publikation\/nachruf-klaus-von-freyhold-1939-2026\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"de_DE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nachruf: Klaus von Freyhold (1939 \u2013 2026) - Humanistische Union\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Klaus von Freyhold starb in Bremen am 14. Januar 2026. Er w\u00e4re am 4. August dieses Jahres 87 Jahre alt geworden, w\u00e4re er nicht seinem Krebsleiden erlegen. Wir haben mit ihm ein langj\u00e4hriges und sehr aktives Mitglied verloren. Klaus wurde in Frankfurt am Main 1962, kurz nach Gr\u00fcndung des Vereins, Mitglied der Humanistischen Union. In [weiterlesen]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.humanistische-union.de\/publikationen\/mitteilungen\/mitt-258\/publikation\/nachruf-klaus-von-freyhold-1939-2026\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Humanistische Union\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-08-05T12:32:05+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@humunion\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/publikationen\\\/mitteilungen\\\/mitt-258\\\/publikation\\\/nachruf-klaus-von-freyhold-1939-2026\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/publikationen\\\/mitteilungen\\\/mitt-258\\\/publikation\\\/nachruf-klaus-von-freyhold-1939-2026\\\/\",\"name\":\"Nachruf: Klaus von Freyhold (1939 \u2013 2026) - Humanistische Union\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-08-04T11:21:30+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-05T12:32:05+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/publikationen\\\/mitteilungen\\\/mitt-258\\\/publikation\\\/nachruf-klaus-von-freyhold-1939-2026\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/publikationen\\\/mitteilungen\\\/mitt-258\\\/publikation\\\/nachruf-klaus-von-freyhold-1939-2026\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/publikationen\\\/mitteilungen\\\/mitt-258\\\/publikation\\\/nachruf-klaus-von-freyhold-1939-2026\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Publikationen\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/publikationen\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mitteilungen\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/publikationen\\\/mitteilungen\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Mitteilungen Nr. 258\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/publikationen\\\/mitteilungen\\\/mitt-258\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Nachruf: Klaus von Freyhold (1939 \u2013 2026)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/\",\"name\":\"Humanistische Union\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/#organization\",\"name\":\"Humanistische Union e.V.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/09\\\/HU-LOGO-blau_RGB-high-scaled-e1704725806773.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/09\\\/HU-LOGO-blau_RGB-high-scaled-e1704725806773.jpg\",\"width\":1000,\"height\":536,\"caption\":\"Humanistische Union e.V.\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.humanistische-union.de\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/x.com\\\/humunion\",\"https:\\\/\\\/mastodon.social\\\/@humunion\",\"https:\\\/\\\/bsky.app\\\/profile\\\/humanistischeunion.bsky.social\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nachruf: Klaus von Freyhold (1939 \u2013 2026) - Humanistische Union","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/publikationen\/mitteilungen\/mitt-258\/publikation\/nachruf-klaus-von-freyhold-1939-2026\/","og_locale":"de_DE","og_type":"article","og_title":"Nachruf: Klaus von Freyhold (1939 \u2013 2026) - Humanistische Union","og_description":"Klaus von Freyhold starb in Bremen am 14. Januar 2026. Er w\u00e4re am 4. August dieses Jahres 87 Jahre alt geworden, w\u00e4re er nicht seinem Krebsleiden erlegen. Wir haben mit ihm ein langj\u00e4hriges und sehr aktives Mitglied verloren. Klaus wurde in Frankfurt am Main 1962, kurz nach Gr\u00fcndung des Vereins, Mitglied der Humanistischen Union. In [weiterlesen]","og_url":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/publikationen\/mitteilungen\/mitt-258\/publikation\/nachruf-klaus-von-freyhold-1939-2026\/","og_site_name":"Humanistische Union","article_modified_time":"2026-08-05T12:32:05+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@humunion","twitter_misc":{"Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"2\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/publikationen\/mitteilungen\/mitt-258\/publikation\/nachruf-klaus-von-freyhold-1939-2026\/","url":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/publikationen\/mitteilungen\/mitt-258\/publikation\/nachruf-klaus-von-freyhold-1939-2026\/","name":"Nachruf: Klaus von Freyhold (1939 \u2013 2026) - Humanistische Union","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/#website"},"datePublished":"2026-08-04T11:21:30+00:00","dateModified":"2026-08-05T12:32:05+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/publikationen\/mitteilungen\/mitt-258\/publikation\/nachruf-klaus-von-freyhold-1939-2026\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.humanistische-union.de\/publikationen\/mitteilungen\/mitt-258\/publikation\/nachruf-klaus-von-freyhold-1939-2026\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/publikationen\/mitteilungen\/mitt-258\/publikation\/nachruf-klaus-von-freyhold-1939-2026\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Publikationen","item":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/publikationen\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mitteilungen","item":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/publikationen\/mitteilungen\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Mitteilungen Nr. 258","item":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/publikationen\/mitteilungen\/mitt-258\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Nachruf: Klaus von Freyhold (1939 \u2013 2026)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/#website","url":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/","name":"Humanistische Union","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/#organization","name":"Humanistische Union e.V.","url":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/HU-LOGO-blau_RGB-high-scaled-e1704725806773.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/HU-LOGO-blau_RGB-high-scaled-e1704725806773.jpg","width":1000,"height":536,"caption":"Humanistische Union e.V."},"image":{"@id":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/humunion","https:\/\/mastodon.social\/@humunion","https:\/\/bsky.app\/profile\/humanistischeunion.bsky.social"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/custom-json\/wp\/v2\/publikation\/20610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/custom-json\/wp\/v2\/publikation"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/custom-json\/wp\/v2\/types\/publikation"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/custom-json\/wp\/v2\/media?parent=20610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/custom-json\/wp\/v2\/categories?post=20610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/custom-json\/wp\/v2\/tags?post=20610"},{"taxonomy":"autoren","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/custom-json\/wp\/v2\/autoren?post=20610"},{"taxonomy":"publikationen","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.humanistische-union.de\/custom-json\/wp\/v2\/publikationen?post=20610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}